Staphylococcus aureus

Department of Health Provides latest news and useful information for you.

01.01.1970

28466

1970

สตาฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcusaureus) ©

เป็นแบคทีเรียรูปร่างทรงกลม ไม่เคลื่อนที่ เป็นพวกแฟคัลเททีฟแอนแอโรบ (Facultative Anaerobe Bacteria) มีทั้งออกซิเดทีฟและเฟอร์เมนเททีฟ เมทาบอลิซึม (Oxidative and Fermentative Metabolism) ทดสอบคาตาเลส ( catalase ) ให้ผลบวก เชื้อที่ขึ้นบนอาหารที่เหมาะสมจะให้โคโลนีสีขาวจนถึงสีทอง

สตาฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) เป็นปรสิตที่ผิวหนังและเยื่อเมือกของคนและสัตว์ ทำให้พลาสมาเป็นลิ่ม เป็นสาเหตุทำให้เกิดฝี แผลพุพองและเกิดการติดเชื้อหลังผ่าตัด

เชื้อสามารถสร้างเอนไซม์โคแอกกูเลส (Coagulase) ซึ่งเป็นเอ็นไซม์ (enzyme) ที่ทำปฏิกิริยาร่วมกับตัวกระตุ้น (Activator) ในเลือด ทำให้เลือดแข็งตัวโดยการเปลี่ยนไฟบริโนเจน (Fibrinogen) ให้เป็นไฟบริน (Fibrin และไฟบรินจะไปเคลือบตามผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียไม่ถูกทำลายด้วยเม็ดเลือดขาวและยังทำให้เส้นนเลือดอุดตัน นอกจากนั้นยังสร้าง Deoxyribonuclease (DNases) ทำลายและย่อย DNA

Staphylococcus aureus ® ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ ชนิด intoxication ซึ่งเกิดจากบริโภคอาหารที่มีสารพิษ enterotoxin ที่เชื้อสร้างขึ้น ปนเปื้อนในปริมาณน้อยกว่า 1 ไมโครกรัม จะสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้ มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน เป็นตะคริวในช่องท้องและอ่อนเพลีย ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดศีรษะ เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อ และมีการเปลี่ยนแปลงความดันโลหิตเป็นระยะๆ รวมทั้งอาจมีการเต้นของชีพจรผิดปกติ ซึ่งโดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นภายใน 2-3 วัน ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับสภาพความต้านทานสารพิษของร่างกาย ปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อในอาหารและปริมาณสารพิษที่สร้างขึ้นในอาหาร รวมทั้งสภาพร่างกายโดยทั่วไปของผู้ที่ได้รับเชื้อด้วย

โรคและอาการ ที่เกิดจาก Staphylococcus aureus

โรคอาหารเป็นพิษที่มีสาเหตุจาก Staphylococcus aureus เนื่องจากได้รับสารพิษของ S.aureus สารพิษนี้ทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ เชื้อที่เป็นสาเหตุ มีรูปร่างกลมเกาะกันเป็นกลุ่มคล้ายพวงองุ่น เป็นคู่ หรือเป็นสายสั้นๆ S. aureus สามารถผลิตสารพิษได้ 6 ชนิด ได้แก่ type A, B, C, C2, D และ E แต่ละชนิดจะมีความเป็นพิษแตกต่างกัน อาหารเป็นพิษส่วนใหญ่มักเกิดจาก type A สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเจริญและผลิตสารพิษแตกต่างกันไปตามชนิดของอาหาร ในอาหารประเภทแป้งและโปรตีนมักจะส่งเสริมให้ Staphylococcus aureus สร้างสารพิษได้มากกว่าอาหารชนิดอื่น ส่วนช่วงอุณหภูมิสำหรับการเจริญและการผลิตสารพิษจะอยู่ระหว่าง 4-46 องศาเซลเซียส

อาหารที่เกี่ยวข้อง

เนื้อสุกร, เนื้อหอยแมงภู่สด, กุ้งแห้ง และกุ้งจ่อม

ข้อมูลโดย :

นฤมล ตปนียะกุล
นักวิทยาศาสตร์การแพทย์เชี่ยวชาญฯ
วาสนา คงสุข
นักวิทยาศาสตร์การแพทย์ชำนาญการ

รวบรวมและเรียบเรียง : ส่วน ©

เอกสารอ้างอิง :

Guidelines for Drinking – water Quality, 3 rd ed., WHO (Geneva), 2004
Guidance Manual for Drinking Water Quality Monitoring and Assessment – Second Edition , WHO (Country Office for India), 2010
Sawyer, C.N. , Mc Carty , P.L. and Parkin, G.F. “Chemistry for Environmental Engineering” 4th ed., Mc Grow – Hill, New York, 1994.
Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, APHA , AWWA & WEF, 21st ed., 2005

แหล่งที่มาของข้อมูล ในส่วน ® / ดูข้อมูลเพิ่มเติม จาก